Vitamina E (tokoferoli): çfarë është, ku gjendet dhe si lexohet në etiketë

Vitamina E është emri i përbashkët i tetë lëndëve të tretshme në yndyrë, nga të cilat trupi i njeriut përdor kryesisht alfa-tokoferolin. Sipas regjistrit të BE-së për pohimet shëndetësore, ajo kontribuon në mbrojtjen e qelizave nga stresi oksidativ. Vlera referuese në etiketa është 12 mg në ditë; burimet kryesore janë vajrat bimore, arrat dhe farat.

Kapsula të buta të vitaminës E me ngjyrë të artë

Çfarë është vitamina E?

Me emrin vitaminë E quhet një familje prej tetë molekulash: katër tokoferole dhe katër tokotrienole, secila në variantet alfa, beta, gama dhe delta. Mëlçia e njeriut përzgjedh dhe mban në qarkullim kryesisht alfa-tokoferolin, prandaj pikërisht kjo formë përdoret për të përcaktuar nevojat ditore. Përshkrimin kimik e gjeni te artikulli i Wikipedia-s për vitaminën E.

Si vitaminë e tretshme në yndyrë, ajo vendoset në membranat e qelizave, atje ku ndodhen acidet yndyrore të ndjeshme ndaj oksidimit. Trupi e depoziton në indin dhjamor, ndaj nuk ka nevojë për të çdo ditë në të njëjtën sasi, siç ndodh me vitaminat e tretshme në ujë.

Çfarë thotë regjistri i BE-së për vitaminën E?

Sipas regjistrit të BE-së për pohimet shëndetësore, të miratuar me Rregulloren (BE) nr. 432/2012, për vitaminën E lejohet një pohim i vetëm: vitamina E kontribuon në mbrojtjen e qelizave nga stresi oksidativ.

Stresi oksidativ lind kur molekulat e paqëndrueshme të oksigjenit, që formohen gjatë frymëmarrjes së qelizave, nga tymi i duhanit ose nga rrezet e diellit, e tejkalojnë mbrojtjen e vetë trupit. Vitamina E është një nga hallkat e kësaj mbrojtjeje, së bashku me vitaminën C, selenin dhe zinkun.

Kërkimet me doza të larta të vitaminës E për parandalimin e sëmundjeve kanë dhënë rezultate të përziera, prandaj regjistri nuk përmban pohime të tjera. Për këtë arsye edhe ne i përmbahemi vetëm formulimit të autorizuar.

Ku gjendet vitamina E në ushqim?

Sipas fletës informuese të NIH-së për vitaminën E, burimet më të mira janë vajrat bimore, arrat, farat dhe perimet me gjethe jeshile. Kuzhina shqiptare, me vaj ulliri, arra e bajame, e ka këtë vitaminë pothuajse në çdo vakt.

Burimet kryesore ushqimore të vitaminës E
GrupiShembujKëshillë
Vajra bimoreVaj embrioni gruri, luledielli, ulliriPërdorini të ftohta kur mundeni
ArraBajame, lajthi, kikirikëNjë grusht në ditë, pa kripë
FaraFara luledielli, fara kungulliShtojini në sallata dhe kos
Perime jeshileSpinaq, brokoli, gjethe panxhariGatuajini shkurt, me pak vaj
FrutaAvokado, kivi, mangoPlotësojnë pjesën tjetër

Meqë tretet në yndyrë, vitamina E përthithet më mirë kur ushqimi përmban pak yndyrë: sallata me vaj ulliri është shembulli klasik.

Bajame, fara luledielli dhe vaj bimor, burime natyrore të vitaminës E

Sa vitaminë E nevojitet në ditë?

Në etiketat evropiane vlera referuese e nutrientit (VRN) për vitaminën E është 12 mg. EFSA jep si marrje të përshtatshme 13 mg në ditë për burrat dhe 11 mg për gratë, ndërsa NIH-ja amerikane rekomandon 15 mg për të rriturit.

Kufiri i sipërm i referohet vitaminës E nga suplementet, jo asaj që ndodhet natyrshëm në ushqim, dhe është shumë më i lartë se dozat e zakonshme.

VleraSasia për të rriturBurimi
VRN në etiketa12 mg në ditëRregullorja (BE) nr. 1169/2011
Marrja e përshtatshme13 mg burrat, 11 mg gratëEFSA
Marrja e rekomanduar15 mgNIH
Kufiri i sipërm300 mg në ditëEFSA
Kufiri i sipërm1.000 mg në ditëNIH

Si lexohet vitamina E në etiketë: mg, α-TE dhe DL-alfa?

Etiketa e një suplementi e shënon vitaminën E në miligramë ekuivalentë të alfa-tokoferolit, shkurt mg α-TE. Kjo njësi i kthen format e ndryshme në një masë të përbashkët, në mënyrë që 10 mg α-TE të kenë të njëjtin kuptim te çdo produkt.

Pranë sasisë shkruhet edhe forma kimike. Shkronja D tregon formën natyrore, ndërsa DL formën e përftuar me sintezë; fjala acetat tregon se molekula është stabilizuar që t'i qëndrojë ajrit dhe dritës gjatë ruajtjes. Acetati DL-alfa-tokoferilit është një nga format më të përdorura në suplemente pikërisht për qëndrueshmërinë e tij.

Në etiketa të vjetra ose amerikane mund të shihni edhe njësi ndërkombëtare (IU). Sot përdoren miligramët, dhe përqindja e VRN-së pranë tyre ju kursen çdo llogaritje.

Kush duhet të flasë me mjekun para se të marrë vitaminë E?

Në sasitë pranë vlerës referuese, vitamina E tolerohet mirë. Kujdes kërkojnë dozat e larta dhe disa terapi:

  • Barnat kundër mpiksjes së gjakut. Sipas NIH-së, dozat e larta të vitaminës E mund ta shtojnë prirjen për gjakderdhje; kush merr antikoagulantë duhet të pyesë mjekun.
  • Para një operacioni. Tregojini kirurgut dhe anesteziologut çdo suplement që përdorni.
  • Gjatë kimioterapisë ose rrezatimit. Onkologu vendos nëse lejohen antioksidantët shtesë.
  • Disa produkte njëherësh. Multivitamina, vajrat e peshkut dhe suplementet për lëkurën shpesh përmbajnë vitaminë E; mblidhni sasitë.
Ushqime mesdhetare me vaj ulliri, perime dhe arra

Mungesa e vitaminës E

Te njerëzit e shëndetshëm mungesa është e rrallë, sepse vitamina gjendet në shumë ushqime dhe trupi e ruan. Sipas NIH-së, ajo shfaqet kryesisht te personat me sëmundje që pengojnë përthithjen e yndyrave në zorrë. Në këto raste diagnozën dhe plotësimin i drejton mjeku.

Si shfaqet vitamina E te produktet e katalogut?

Pro Caps përmban 10 mg α-TE vitaminë E për kapsulë, në formën e acetatit DL-alfa-tokoferilit. Kjo mbulon 83 % të VRN-së, pra mbetet pranë marrjes ditore të referencës dhe larg kufijve të sipërm.

Në kapsulë vitamina E shoqërohet nga zinku, që sipas regjistrit të BE-së gjithashtu kontribuon në mbrojtjen e qelizave nga stresi oksidativ, dhe nga ekstrakti i farave të kungullit. Të gjitha sasitë janë te faqja përbërja e Pro Caps.

Produkte të katalogut që e përmbajnë këtë përbërës

Pyetje dhe përgjigje

A është e njëjta gjë tokoferoli dhe vitamina E?

Tokoferolet janë njëri nga dy grupet e familjes së vitaminës E; grupi tjetër janë tokotrienolet. Në etiketa, kur shkruhet vitaminë E, pothuajse gjithmonë është fjala për alfa-tokoferolin, formën që trupi e përdor më shumë.

Çfarë do të thotë 83 % e VRN-së?

Se një kapsulë jep 10 mg nga 12 mg të vlerës referuese ditore për vitaminën E. Pjesën tjetër e merrni lehtësisht nga ushqimi: një lugë vaj luledielli ose një grusht bajame mjaftojnë.

A është më e mirë forma natyrore se ajo sintetike?

Të dyja janë burime të lejuara të vitaminës E në suplemente. Njësia mg α-TE e merr parasysh dallimin midis tyre, ndaj 10 mg α-TE kanë të njëjtën vlerë pavarësisht nga forma e shënuar.

A mund ta marr vitaminën E bashkë me zinkun?

Po, shpesh gjenden në të njëjtin produkt. Njëra është vitaminë e tretshme në yndyrë, tjetri mineral, dhe nuk e pengojnë njëri-tjetrin gjatë përthithjes.

A prishet vitamina E nga gatimi?

Pjesërisht. Skuqja e gjatë në temperatura të larta dhe ruajtja e vajit në dritë e pakësojnë. Prandaj vajrat ruhen në vend të errët, ndërsa arrat dhe farat është mirë të hahen të freskëta.

A duhet të shqetësohem për kufirin e sipërm?

Me ushqim të zakonshëm dhe një suplement pranë vlerës referuese, jo. Kufiri i EFSA-s është 300 mg në ditë nga suplementet, shumëfish më i lartë se 10 mg të një kapsule.

Pro Caps

Pro Caps: porositni me pagesë në dorëzim

Lini emrin dhe telefonin; operatori i shitësit ju telefonon dhe konfirmon porosinë dhe dërgesën.

Porosit Pro Caps · 3.900 lekë →