Shëndeti i prostatës te burrat pas të 45-ave: çfarë duhet të dini

Prostata është një gjëndër e vogël poshtë fshikëzës së urinës, e cila me kalimin e viteve zakonisht zmadhohet. Shenjat e para janë urinimi më i shpeshtë, zgjimet natën dhe rrjedha më e dobët. Shumica e ndryshimeve janë beninje dhe mbahen nën kontroll, por diagnozën e vendos vetëm urologu, pas një kontrolli të thjeshtë dhe të shkurtër.

Burrë në moshë të mesme me veshje sportive duke ecur në park

Çfarë është prostata dhe çfarë roli ka?

Prostata është një gjëndër e sistemit riprodhues mashkullor, me madhësinë e një arre. Ndodhet poshtë fshikëzës së urinës, përpara rektumit, dhe rrethon pjesën e sipërme të uretrës, kanalit nëpër të cilin del urina. Pikërisht ky pozicion shpjegon pse çdo ndryshim i saj ndihet së pari gjatë urinimit.

Detyra kryesore e gjëndrës është prodhimi i një pjese të lëngut seminal, që ushqen dhe mbron spermatozoidet. Puna e saj varet nga hormonet mashkullore, prandaj prostata ndryshon gjatë gjithë jetës: rritet në pubertet, mbetet e qëndrueshme për disa dekada dhe pas moshës 40–45 vjeç te shumë burra fillon të zmadhohet sërish. Anatominë e hollësishme e gjeni te artikulli i Wikipedia-s për prostatën.

Cilat janë problemet më të shpeshta të prostatës?

Mjekët dallojnë tri grupe gjendjesh, të përmbledhura në tabelën më poshtë. Ato kanë shkaqe të ndryshme, prekin mosha të ndryshme dhe kërkojnë qasje të ndryshme, ndaj simptomat e ngjashme nuk mjaftojnë për t'i dalluar pa një kontroll.

Zmadhimi beninj nuk është kancer dhe nuk çon në kancer, thekson NIDDK, instituti amerikan për sëmundjet urologjike. Megjithatë, të dyja gjendjet mund të ekzistojnë në të njëjtën kohë, prandaj kontrolli është e vetmja mënyrë për të ditur se çfarë po ndodh. Për inflamacionin kemi përgatitur një udhëzues më vete: prostatiti, llojet dhe simptomat.

Tri grupet kryesore të gjendjeve të prostatës
GjendjaKush preket më shpeshShenjat tipike
Prostatiti (inflamacion i prostatës)Burra të çdo moshe, shpesh nën 50 vjeçDhimbje në legen, djegie gjatë urinimit, ndonjëherë temperaturë
Zmadhimi beninj i prostatës (HBP)Rreth gjysma e burrave pas të 50-ave, më shpesh me kalimin e viteveRrjedhë e dobët, urinim i shpeshtë, zgjime natën
Kanceri i prostatësKryesisht pas të 50-ave; rreziku rritet kur ka raste në familjeNë fillim shpesh pa shenja; zbulohet me kontrolle

Cilat simptoma tregojnë se prostata kërkon vëmendje?

Urologët i quajnë simptoma të traktit të poshtëm urinar dhe i ndajnë në dy grupe. Grupi i parë lidhet me mbajtjen e urinës në fshikëz, i dyti me zbrazjen e saj. Sipas udhërrëfyesve të Shoqatës Evropiane të Urologjisë, rëndësi ka jo vetëm numri i simptomave, por edhe sa shumë ju pengojnë në jetën e përditshme.

Këto shenja zhvillohen ngadalë, ndër vite, dhe shumë burra mësohen me to pa e kuptuar. Ja si duken në përditshmëri.

Simptomat e mbajtjes

  • nevojë për të urinuar më shpesh se çdo dy orë gjatë ditës;
  • nevojë e papritur dhe e fortë, që shtyhet me vështirësi;
  • dy ose më shumë zgjime natën për të urinuar (nokturia).

Simptomat e zbrazjes

  • rrjedhë e dobët ose që ndërpritet;
  • vonesë para se të fillojë urinimi;
  • sforcim për ta nisur ose për ta përfunduar;
  • pikim pas urinimit dhe ndjesi se fshikëza nuk është zbrazur plotësisht.

Një provë e thjeshtë: nëse e planifikoni daljen sipas vendit ku ka tualet, ka ardhur koha për një vizitë.

Kur duhet shkuar te mjeku pa vonesë?

Shumica e ankesave lejojnë një vizitë të planifikuar. Disa situata, megjithatë, kërkojnë ndihmë mjekësore brenda ditës:

  • nuk arrini të urinoni fare, megjithëse fshikëza është plot (mbajtje akute e urinës);
  • temperaturë e lartë me të dridhura, së bashku me dhimbje në legen ose gjatë urinimit;
  • gjak në urinë ose në spermë;
  • dhimbje e fortë në fund të barkut, në mes ose në zonën midis skrotumit dhe anusit;
  • rënie e pashpjegueshme në peshë ose dhimbje kockash që nuk kalon.

Mbajtja akute e urinës është urgjencë: drejtohuni në spitalin më të afërt. Për shenjat e tjera, NHS, shërbimi shëndetësor britanik, këshillon vizitë te mjeku i familjes ose tek urologu sa më shpejt, edhe kur ankesat duken të lehta.

Ilustrim me bllok shënimesh dhe stetoskop për vizitën te mjeku

Si zhvillohet kontrolli tek urologu?

Vizita e parë është më e thjeshtë nga sa e përfytyrojnë shumica e burrave. Zakonisht përfshin këto hapa:

  1. Biseda. Mjeku pyet për ankesat, barnat që merrni dhe sëmundjet në familje. Shpesh plotësohet edhe një pyetësor i shkurtër me pyetje për urinimin.
  2. Analiza e urinës. Përjashton infeksionin dhe gjakun në urinë.
  3. Ekzaminimi rektal me gisht. Zgjat disa sekonda dhe i lejon mjekut të vlerësojë madhësinë, formën dhe fortësinë e gjëndrës.
  4. Analiza e gjakut për PSA. Antigjeni specifik i prostatës rritet për arsye të ndryshme, ndaj rezultatin e interpreton mjeku, jo tabela e laboratorit.
  5. Ekografia dhe matja e rrjedhës. Sipas nevojës, mjeku mat vëllimin e prostatës, shpejtësinë e rrjedhës dhe urinën që mbetet në fshikëz pas urinimit.

Në Shqipëri kontrollin mund ta nisni te mjeku i familjes, i cili ju drejton tek urologu, ose drejtpërdrejt në një klinikë urologjike. Merrni me vete listën e barnave që përdorni dhe, nëse mundeni, një ditar dy-tri ditësh të urinimit: sa herë, sa sasi dhe çfarë keni pirë.

Zakonet e përditshme që i bëjnë mirë prostatës

Mënyra e jetesës nuk e zvogëlon gjëndrën, por ndikon dukshëm në atë se sa të bezdisshme janë simptomat. Udhërrëfyesit evropianë i vendosin këto masa në fillim të çdo plani, përpara barnave.

  • Lëvizni çdo ditë. Tridhjetë minuta ecje e shpejtë, not ose çiklizëm i lehtë ndihmojnë peshën dhe qarkullimin në legen.
  • Mbani peshën nën kontroll. Yndyra e tepërt në bark lidhet me simptoma urinare më të shprehura.
  • Hani si në bregdet. Perime, bishtajore, peshk, vaj ulliri, arra dhe fara; më pak mish i përpunuar dhe ushqime shumë të kripura.
  • Kufizoni kafeinën dhe alkoolin. Të dyja e ngacmojnë fshikëzën dhe shtojnë prodhimin e urinës.
  • Mos e mbani urinën me orë të tëra dhe mos nxitoni në tualet: jepini fshikëzës kohë të zbrazet plotësisht.
  • Kujdes me disa barna pa recetë. Disa preparate kundër ftohjes dhe alergjive e vështirësojnë urinimin; pyesni farmacistin.
Tryezë me ushqime mesdhetare: perime, peshk, vaj ulliri dhe arra

Urinimi natën: çfarë mund të ndryshoni vetë?

Zgjimet natën janë ankesa që lodh më shumë, sepse prishin gjumin. Nokturia nuk vjen gjithmonë nga prostata: ndikojnë edhe lëngjet e mbrëmjes, ënjtja e këmbëve, sheqeri i lartë në gjak dhe disa barna.

  • pini shumicën e lëngjeve deri pasdite dhe pakësojini dy orë para gjumit;
  • shmangni kafenë, çajin e zi dhe alkoolin në mbrëmje;
  • nëse ju ënjten këmbët, mbajini të ngritura për një orë në mbrëmje;
  • urinoni dy herë para gjumit, me pak minuta diferencë;
  • nëse merrni diuretikë, pyesni mjekun për orarin më të përshtatshëm.

Nëse pas dy-tri javësh nuk ka ndryshim, shënoni zgjimet në një ditar dhe tregojani mjekut.

Ilustrim i një dhome gjumi natën, për temën e zgjimeve për të urinuar

Çfarë trajtimesh mund të caktojë mjeku?

Kur simptomat janë të lehta, urologu shpesh propozon vetëm ndjekje: kontroll një herë në vit dhe ndryshime në zakone. Kur ato pengojnë gjumin ose punën, mjeku mund të caktojë barna me recetë që e lehtësojnë rrjedhën ose e ngadalësojnë rritjen e gjëndrës. Për raste më të shprehura ekzistojnë ndërhyrje pak invazive dhe kirurgjikale, të përshkruara në informacionin për pacientët të Shoqatës Evropiane të Urologjisë.

Zgjedhja varet nga mosha, madhësia e prostatës, sëmundjet shoqëruese dhe pritshmëritë tuaja. Mos e ndërprisni dhe mos e ndryshoni vetë terapinë e caktuar.

Ku e kanë vendin suplementet ushqimore?

Suplementet ushqimore nuk e trajtojnë prostatën dhe nuk zëvendësojnë kontrollin apo terapinë që cakton mjeku. Megjithatë, disa burra i përdorin si mbështetje të përditshme, krahas ushqimit të larmishëm dhe lëvizjes, sidomos kur duan të plotësojnë marrjen e zinkut ose të vitaminës E.

Në katalogun tonë për Shqipërinë gjenden dy produkte për burra. Pro Caps përmban zink, vitaminë E dhe ekstrakt të thatë të farave të kungullit, me një kapsulë në ditë; Prostatol është një suplement në kapsula, përbërjen e të cilit prodhuesi e shënon në paketim. Për secilin përbërës kemi faqe të veçanta te fjalori i përbërësve. Porosia bëhet me pagesë në dorëzim, pasi operatori i shitësit ta konfirmojë me telefon dërgesën në adresën tuaj.

Pyetje dhe përgjigje

Në çfarë moshe duhet bërë kontrolli i parë i prostatës?

Shumica e urologëve këshillojnë një bisedë për kontrollin rreth moshës 50 vjeç, ndërsa burrat me raste të kancerit të prostatës në familje e nisin rreth moshës 45 vjeç. Nëse keni ankesa me urinimin, mos prisni moshën: caktoni vizitën sapo t'i vini re.

A do të thotë PSA e lartë se kam kancer?

Jo domosdoshmërisht. PSA rritet edhe nga zmadhimi beninj, inflamacioni, infeksioni urinar ose një udhëtim i gjatë me biçikletë para analizës. Prandaj vlera shihet së bashku me ekzaminimin, moshën dhe matjet e mëparshme, dhe vendimin për hapat e tjerë e merr urologu.

A është zmadhimi i prostatës pjesë normale e plakjes?

Është shumë i shpeshtë: prek rreth gjysmën e burrave pas të 50-ave dhe shumicën pas të 80-ave. I shpeshtë nuk do të thotë se duhet duruar. Kur simptomat ju prishin gjumin ose ditën, ekzistojnë zgjidhje, nga ndryshimet në zakone deri te terapia që cakton mjeku.

A ndikon ushqimi te prostata?

Ushqimi nuk e ndryshon madhësinë e gjëndrës, por një regjim me shumë perime, bishtajore, peshk dhe vaj ulliri ndihmon peshën dhe shëndetin e enëve të gjakut, të cilat lidhen me simptomat urinare. Kafeina, alkooli dhe ushqimet shumë pikante mund ta ngacmojnë fshikëzën.

A mund të marr suplemente krahas barnave të urologut?

Flisni më parë me mjekun ose farmacistin dhe tregojini përbërjen e saktë. Suplementi është shtesë e ushqimit dhe nuk e zëvendëson terapinë, ndaj barnat e caktuara vazhdojnë pa ndryshim.

Sa shpesh duhet përsëritur kontrolli?

Kur gjithçka është në rregull, zakonisht mjafton një herë në vit ose në dy vjet, sipas këshillës së mjekut. Nëse jeni në ndjekje për zmadhim beninj, urologu cakton një orar të vetin.

Pro Caps

Pro Caps: porositni me pagesë në dorëzim

Lini emrin dhe telefonin; operatori i shitësit ju telefonon dhe konfirmon porosinë dhe dërgesën.

Porosit Pro Caps · 3.900 lekë →